Cách trồng gừng bonsai tạo thế đẹp độc lạ

Trồng gừng bonsai là một thú chơi độc đáo, kết hợp giữa nghệ thuật bonsai và niềm vui chăm sóc cây trồng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết để bạn có một chậu gừng bonsai "đẹp mê mẩn".

Chuẩn bị – Chọn giống và vật dụng

1. Chọn giống gừng:

• Loại gừng: Nên chọn gừng ta (gừng già, củ nhỏ, nhiều đốt, vị cay thơm) hoặc gừng kiểng (gừng tàu, lá và thân mảnh, dáng đẹp). Gừng già cho củ gồ ghề, nhiều hình thù lạ, rất hợp làm bonsai.

• Tiêu chuẩn củ giống: Chọn củ tươi, bóng, chắc, có nhiều mắt mầm (nhánh nhú lên). Ưu tiên củ đã có sẵn 1-2 mầm xanh nhú. Tránh củ héo, nhăn nheo hoặc có dấu hiệu mốc, thối.

2. Vật dụng cần thiết:

• Chậu trồng: Chọn chậu đất nung, chậu sành có lỗ thoát nước tốt. Chậu nông (độ sâu 10-15cm) nhưng miệng rộng sẽ tạo dáng củ bò lan trên mặt đất rất đẹp.

• Đất trồng: Đất cần tơi xốp, giàu mùn và thoát nước cực tốt. Công thức phù hợp: 60% đất thịt nhẹ + 30% giá thể (xơ dừa, trấu hun) + 10% phân hữu cơ (phân trùn quế, phân chuồng hoai mục). Trộn thêm một ít đá perlite hoặc cát sông để tăng độ thông thoáng.

• Dụng cụ: Bay, cào nhỏ, bình tưới có vòi phun sương, kéo tỉa cành sắc, một ít sỏi trắng/đá cuội để trang trí bề mặt.

Kỹ thuật trồng gừng bonsai

Phương pháp 1: Trồng nổi (phổ biến nhất cho bonsai)

• Mục đích: Để lộ một phần củ gừng gồ ghề

• Cách làm:

  1. Đổ đất vào chậu, cách miệng chậu 3-5cm.

  2. Đặt củ gừng nằm ngang trên mặt đất, ấn nhẹ xuống sao cho khoảng 1/3 đến 1/2 củ nổi lên trên.

  3. Xoay hướng các mầm gừng tỏa ra xung quanh hoặc theo ý đồ tạo hình.

  4. Phủ một lớp sỏi nhỏ, đá cuội quanh gốc để giữ ẩm, chống xói mòn và trang trí.

  5. Tưới nhẹ nước cho ẩm đất xung quanh.

Phương pháp 2: Trồng chìm (để củ phát triển mạnh trước khi tạo hình)

• Mục đích: Ươm củ, cho ra nhiều mầm và rễ khỏe.

• Cách làm:

  1. Vùi củ gừng vào đất sâu khoảng 2-3 cm, lấp đất kín củ.

  2. Khi mầm phát triển cao 10-15cm, nhẹ nhàng dùng bay moi đất xung quanh củ mẹ ra, để lộ 1 phần củ như phương pháp trồng nổi.

• Ưu điểm: Củ ban đầu phát triển mạnh hơn, sau đó mới tạo dáng bonsai.

Kỹ thuật tạo hình bonsai và phát triển lâu dài

1. Chăm sóc cơ bản:

• Ánh sáng: Ưa sáng nhẹ, bán râm (ánh nắng buổi sáng). Tránh nắng gắt buổi trưa sẽ làm cháy lá.

• Tưới nước: Chỉ tưới khi bề mặt đất se khô. Gừng sợ úng hơn hạn. Dùng bình phun sương tưới xung quanh, tránh đổ nước trực tiếp vào củ dễ gây thối.

• Bón phân: Bón phân hữu cơ loãng (phân bón đạm cá hữu cơ) 2-3 tuần/lần. Hạn chế bón nhiều đạm, tập trung vào phân kali để củ chắc, dáng đẹp.

2. Nghệ thuật tạo hình bonsai cho gừng:

• Tỉa lá, tỉa thân: Thường xuyên cắt bỏ lá già, lá vàng, các thân còi cọc. Tỉa giữ lại những thân khỏe, có dáng đẹp, tạo tán thưa thoáng để lộ rõ vẻ đẹp của củ.

• Định hướng củ và mầm: Dùng dây đồng mềm uốn nhẹ các thân non theo hướng mong muốn (vươn ngang, xoắn nhẹ). Không uốn thân già vì dễ gãy.

• "Phơi" củ: Định kỳ (3-6 tháng), có thể dùng bàn chải mềm và nước vệ sinh nhẹ nhàng phần củ nổi lên, loại bỏ rêu mốc, làm lộ rõ màu sắc và hình dáng củ.

• Thay chậu & thu hoạch một phần: Sau 8-12 tháng, củ mẹ có thể teo, xấu. Nhẹ nhàng tách một phần củ con (giữ nguyên bộ rễ chính) để trồng lại, tạo thế mới. Đây là cách duy trì chậu gừng bonsai lâu dài.

Một số “bí kíp” để có chậu gừng bonsai đẹp nhất

1. Tạo thế "cổ thụ": Kết hợp nhiều củ gừng có độ tuổi khác nhau trong một chậu. Củ già, xù xì đặt chính giữa làm "cây mẹ", các củ non, nhỏ hơn xung quanh tạo thế "rừng".

2. Sử dụng đá, rêu trang trí: Đặt vài viên đá cuội tự nhiên cạnh củ gừng, phủ một ít rêu sphagnum xung quanh gốc để tăng vẻ cổ kính, ẩm ướt.

3. Kiểm soát chiều cao: Để chậu nơi đủ sáng, nếu cây vươn cao quá có thể phun chế phẩm siêu ra rễ hoặc tỉa đọt non để khống chế chiều cao, kích thích củ phát triển.

4. "Ép" củ tạo dáng: Có thể đặt củ gừng non lên các khe đá, vật cản khi trồng để củ phát triển theo hình dáng của vật đó, tạo hình độc lạ.

5. Chơi lá và hoa: Chăm sóc tốt, gừng có thể ra hoa màu trắng hoặc đỏ rất đẹp. Giữ cho bộ lá xanh mượt, không tì vết là nền tảng cho một tác phẩm hoàn hảo.

Lưu ý quan trọng: Gừng bonsai ưa ổn định. Tránh di chuyển chậu liên tục. Kiên nhẫn là chìa khóa, vì vẻ đẹp "phong trần" của củ gừng chỉ thể hiện rõ sau ít nhất 6-12 tháng.